الشيخ حسين المظاهري
192
كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى)
روزى كه نه مالى سود رساند و نه فرزندى ، مگر آنكه با دلى سالم به درگاه الهى در آييد . نكته اى نيست مگر آنچه عقل بدان حكم مىكند . اگر قرآن ، جامعه را تقسيم بندى مىكند و چهرهء گروهى را چنين ترسيم مى فرمايد : ( و اذ قالوا اللهم ان كان هذا هو الحقّ من عندك فامطر علينا حجارة من السّماء او ائتنا بعذابٍ اليمٍ . ) 64 و هنگامى كه گفتند : بار خدايا ! اگر اين كه از جانب تو آمده ، حق است ، بر ما از آسمان سنگ بباران يا عذابى دردناك بر ما فروفرست . و دربارهء گروهى مى فرمايد : ( و اذا سمعوا ما انزل الي الرّسول تري اعينهم تفيض من الدّمع ممّا عرفوا من الحق . ) 65 و هر گاه بشنوند آنچه را كه بر رسول نازل شده ، چشمان آنان را مى بينى كه ا زآنچه از حق دريافته اند ، آكنده از اشك مى گردد . اين نيز چيزى نيست مگر رهنمودى به سوى آنچه عقلِ ضرورى و فطرى ، بدان حكم مىكند . اگرپيامبر اكرم ( ص ) پس از بازگشت آن گروه مى فرمايد : " خوشا به حال كسانى كه جهاد اصغر را به جاى آورده اند و جهاد اكبر بر ايشان باقى مانده است . " و به ايشان عرض مى شو . د كه مقصودشان از جهاد اكبر چيست ؟ و ايشان در پاسخ مى فرمايد : " جهاد با نفس . " 66 و اگر امام صادق عليه السلام مى فرمايد : " به بهشت در نيايد هر كه در دلش اندكى كِبر باقى مانده باشد " 67 و اگر پيامبر اكرم ( ص ) مى فرمايد : " بر حذر باشيد از حسادت ، كه حسادت ، حسنات را مى بلعد ، چونان كه آتش هيزم را مى بلعد . " 68 همگى به دور از اعمال متعبّدانه هستند و ارشاد رهنمودِ صِرف مى باشند . اگر علما چنين باور يافته اند كه پاكسازى نفس از اوجب واجبات و از امور ضرورى است ، دراجماع آنها تعبّدى نهفته نيست ، بل به امرى